Hà Nội (TTXVN 13/3)

Tín dụng luôn là nguồn huyết mạnh để nuôi dưỡng và thúc đẩy doanh nghiệp phát triển. Các chuyên gia kinh tế nhận định rằng, nền kinh tế thế giới và trong nước có khả năng sẽ còn gặp nhiều thành thức, khó khăn hơn so với năm 2023 đã và đang kéo theo những âu lo, trăn trở của các doanh nghiệp về cơ sở tích lũy tài chính, cơ hội mở rộng thị trường để duy trì sự tồn tại và phát triển bền vững trước sóng gió cạnh tranh trong năm nay.

Mới đây, một số doanh nghiệp phản ánh việc liên tục nhận được nhiều thư điện tử chào mời, đề xuất việc tiếp cận nguồn vốn chính sách 2024 thông qua Quỹ Phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa (Bộ Kế hoạch và Đầu tư). Theo thông tin: “Doanh nghiệp nhỏ và vừa sẽ áp dụng mức lãi suất cực kỳ ưu đãi từ 1,2%/năm với khoản vay ngắn hạn vốn lưu động và 4,4%/năm cho vay trung và dài hạn; thời gian vay tối đa 7 năm, ân hạn lãi 2 năm với mức vay tối đa là 150 tỷ đồng, tối thiểu 300 triệu đồng; với đơn vị kinh tế tập thể như hợp tác xã sản xuất sẽ áp dụng lãi suất vay cố định là 5.13%/năm, thời gian vay tối đa 5 năm và hạn mức vay tối đa 100 tỷ”. Rất nhiều doanh nghiệp ghi nhận rằng, đây đúng là chủ trương thiết thực, có ý nghĩa quan trọng để hỗ trợ doanh nghiệp tháo gỡ khó khăn, bế tắc tài chính và tập trung nguồn lực thúc đẩy hoạt động sản xuất kinh doanh.

Bà Hoàng Thị Thanh Thanh, Giám đốc, Hợp tác xã Nông nghiệp Thái Thanh phấn khởi cho biết là đơn vị mới thành lập, thông tin này là rất hữu ích khi hợp tác xã đang có nhu cầu phát triển thêm sản phẩm, mở rộng hệ thống phân phối để thúc đẩy việc tiêu thụ hàng hóa ngày càng mạnh mẽ hơn, gia tăng thu nhập cho xã viên và tạo thêm công ăn việc làm cho người lao động. Chỉ có điều, lâu nay, việc tiếp cận vốn vay ngân hàng thông qua các chương trình ưu đãi dường như không dễ dàng, thuận lợi. Lắm khi phải đi đường vòng, nhờ vả mối quan hệ vừa tốn kém chi phí, vừa mất rất nhiều thời gian, thủ tục giấy tờ. Nói chung rất khó, nhiều doanh nghiệp ngại vay không phải bởi họ không có nhu cầu mà lo lắng tìm không đúng địa chỉ, rồi lại thêm mất niềm tin vào chính sách.

Theo ông Phan Thanh Hà, Giám đốc Quỹ Phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa (Bộ Kế hoạch và Đầu Tư), căn cứ vào Nghị định 39/2019/NĐ-CP của Chính phủ ngày 10/5/2019, Quỹ là tổ chức nhà nước ngoài ngân sách, hoạt động không vì mục tiêu lợi nhuận. Mục đích hoạt động của Quỹ là nâng cao khả năng cạnh tranh của doanh nghiệp nhỏ và vừa, góp phần làm tăng thu nhập, tạo việc làm cho người lao động; tạo nguồn vốn hỗ trợ, phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa; nâng cao hiệu quả quản lý vốn nhà nước hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa. Ngày 4/10/2023, Hội đồng thành viên Quỹ có quyết định số 12/QĐ-HĐTV về việc công bố mức lãi suất cho vay của Quỹ Phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa. Theo đó, mức lãi suất cho vay ngắn hạn là 1,2%/năm, lãi suất cho vay trung và dài hạn là 4,4%/năm. Đối tượng hỗ trợ của Quỹ gồm doanh nghiệp nhỏ và vừa khởi nghiệp sáng tạo, doanh nghiệp nhỏ và vừa tham gia cụm liên kết ngành và doanh nghiệp nhỏ và vừa tham gia chuỗi giá trị. 

Quỹ không cho vay đối với các đơn vị tập thể như hợp tác xã. Quỹ cũng đã triển khai ngay Sổ tay hướng dẫn chương trình cho vay gián tiếp. Theo đó, tính tới ngày 31/12/2023, đã có 39 dự án được quỹ ký hợp đồng cho vay; với tổng số tiền ký hợp đồng là 682 tỷ đồng. Tới nay, tổng số tiền đã được giải ngân là 606 tỷ đồng; trong đó, riêng năm 2023 đã giải ngân vốn cho vay doanh nghiệp khoảng 424,56 tỷ đồng. Như vậy chứng tỏ có không ít doanh nghiệp đã tiếp cận được nguồn hỗ trợ từ Quỹ. Hiện nay, Quỹ đã ký hết hợp đồng khung với 06 ngân hàng thương mại gồm Ngân hàng Đầu tư và Phát triển Việt Nam (BIDV), Ngân hàng TMCP Bắc Á, Ngân hàng Thương mại cổ phần Phát triển Thành phố Hồ Chí Minh (HD Bank), Ngân hàng Thương mại Cổ phần Quân đội (MB), Ngân hàng TMCP Sài Gòn-Hà Nội (SHB) và Ngân hàng thương mại cổ phần Sài Gòn Thương Tín (Sacombank) để thực hiện việc cho vay gián tiếp. Căn cứ Nghị định 39/2019/NĐ-CP và quy chế cho vay gián tiếp, ngân hàng tự thẩm định, quyết định cho vay đối với DNNVV đủ điều kiện. Đồng thời, doanh nghiệp nhỏ và vừa nộp hồ sơ đề nghị vay vốn tại điểm giao dịch của ngân hàng hoặc qua bưu điện; ngân hàng có trách nhiệm tiếp nhận hồ sơ đề nghị vay vốn, thẩm định, ra quyết định cho vay đối với DNNVV và gửi hồ sơ đề nghị nhận vốn cho vay gián tiếp tại trụ sở của Quỹ hoặc qua đường bưu điện; Quỹ có trách nhiệm tiếp nhận, đánh giá hồ sơ đề nghị nhận vốn cho vay gián tiếp và quyết định chuyển vốn cho ngân hàng để thực hiện cho vay gián tiếp, trường hợp từ chối chuyển vốn, Quỹ phái thông báo cho ngân hàng về lý do từ chối.

Quỹ cũng từng nhận nhiều thông tin về việc một số cá nhân, tổ chức gửi email mời gọi doanh nghiệp tiếp cận vốn, thậm chí “mạo nhận” đại diện quỹ để hỗ trợ doanh nghiệp thực hiện các hồ sơ thủ tục vay vốn. Quỹ không hợp tác với bất kỳ tổ chức (Viện, Hiệp hội,…) hay cá nhân nào để tư vấn, làm hồ sơ vay vốn cho doanh nghiệp. Quỹ có bộ phận tiếp nhận thông tin, hướng dẫn, tư vấn cho các doanh nghiệp, không thu phí của doanh nghiệp để hỗ trợ thủ tục, hồ sơ tiếp cận nguồn vốn chính sách. Để ngăn chặn nguy cơ phát sinh tiêu cực, Quỹ Phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa đã đăng tải thông tin chính thức trên website, trên fanpage của facebook để khuyến cáo các doanh nghiệp liên hệ trực tiếp Quỹ để nhận tư vấn, hướng dẫn thủ tục, quy trình chuẩn bị hồ sơ, chuyển giao tài liệu nghiên cứu để các doanh nghiệp xác định rõ các tiêu chí và chuẩn bị các điều kiện tiếp cận vốn.

Sổ tay hướng dẫn chương trình cho vay gián tiếp Quỹ Phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa còn có nhiều thông tin bổ ích giúp giải đáp mọi băn khoăn thắc mắc của doanh nghiệp như doanh nghiệp cần làm gì nếu muốn tham gia nhận nguồn vốn hỗ trợ từ quỹ, những khoản chi phí mà quỹ không hỗ trợ, các điều kiện cho vay gián tiếp là gì và chuẩn bị hồ sơ đề nghị vay gián tiếp gồm có những bước như thế nào, các lỗi thường gặp trong quá trình chuẩn bị hồ sơ.

Theo ông Hà, về cơ bản các điều kiện tiếp cận nguồn vốn này không có gì khó khăn nhưng đòi hỏi đảm bảo tính pháp lý cao. Cụ thể, doanh nghiệp cần có báo cáo tài chính 2 năm gần nhất và có chứng từ nộp bảo hiểm xã hội cho cơ quan bảo hiểm xã hội. Đối với DNNVV khởi nghiệp sáng tạo, hồ sơ đề nghị vay vốn cần có các giải thưởng cấp quốc gia, quốc tế về khởi nghiệp sáng tạo hoặc sản phẩm, dự án về đổi mới sáng tạo; hoặc được cấp văn bằng bảo hộ đối với sáng chế; hoặc được cấp Giấy chứng nhận doanh nghiệp khoa học công nghệ, Giấy chứng nhận doanh nghiệp công nghệ cao, DN ứng dụng công nghệ cao; doanh nghiệp đã được đầu tư hoặc cam kết đầu tư bởi các quỹ đầu tư khởi nghiệp sáng tạo, được hỗ trợ hoặc cam kết hỗ trợ bởi các khu làm việc chung, các tổ chức hỗ trợ khởi nghiệp sáng tạo, tổ chức cung cấp dịch vụ, cơ sở ươm tạo, cơ sở thúc đẩy kinh doanh, các trung tâm đổi mới sáng tạo theo quy định của pháp luật về đầu tư… Doanh nghiệp nhỏ và vừa tham gia cụm liên kết ngành thì cần có hợp đồng mua, bán chung nguyên vật liệu đầu vào trong cụm liên kết ngành; có hợp đồng mua bán, hợp tác liên kết giữa các doanh nghiệp trong cụm liên kết ngành; cùng xây dựng và sử dụng thương hiệu chung trong cụm liên kết ngành. Doanh nghiệp nhỏ và vừa tham gia chuỗi giá trị thì cần có các hợp đồng mua bán, hợp tác liên kết với các doanh nghiệp đầu chuỗI; được doanh nghiệp đầu chuỗi hoặc cơ quan, tổ chức hỗ trợ DNNVV đánh giá có tiềm năng trở thành nhà cung ứng cho doanh nghiệp đầu chuỗi.

Quỹ đã phối hợp với Ngân hàng Thương mại Cổ phần Sài Gòn – Hà Nội (SHB) đã tổ chức một số buổi đào tạo về Chương trình cho vay gián tiếp nguồn vốn thông qua Quỹ Phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa. Theo đó phổ biến cho các học viên về những thay đổi trong quy định pháp luật liên quan tới hoạt động cho vay thông qua quỹ. Đây cũng là cơ hội để thúc đẩy việc triển khai tiếp cận các khách hàng tiềm năng và tháo gỡ các khó khăn, vướng mắc trong quá trình hoàn thiện hồ sơ khách hàng. Tuy nhiên, thời gian tới các ngân hàng và Quỹ Phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa cần tích cực hợp tác hơn nữa trong việc tuyên truyền qua các phương tiện thông tin đại chúng tới toàn thể người dân và doanh nghiệp. Chỉ với cách làm ấy sẽ tạo cánh tay nối dài, hỗ trợ các doanh nghiệp cần vốn nắm bắt thông tin được cụ thể, rõ ràng và chi tiết hơn. Nguồn vốn đến được đúng người cần dùng, đúng lĩnh vực đang cần động lực phát triển; đồng thời, cũng sẽ giảm thiểu nguy cơ bị trục lợi hoặc những vi phạm có thể ảnh hưởng tới uy tín của quỹ, của ngân hàng, khiến giảm niềm tin trong người dân và doanh nghiệp vào các chủ trương, chính sách hỗ trợ của Nhà nước./.

Ngọc Quỳnh